To pyszne i proste kruche ciasto z rabarbarem i budynym to idealny wybór na sezonowy deser. Przygotowanie zajmuje około godziny, a ciasto wystarcza dla 8-10 osób. Kluczowe składniki to oczywiście sezonowy rabarbar, kremowy budyń oraz kruche ciasto na bazie masła.
Rabarbar, choć traktowany jak owoc w kuchni, botanicznie jest warzywem, cenionym za swój charakterystyczny, lekko kwaskowaty smak. Już od wieków ceniono go za właściwości zdrowotne, a w tradycyjnej medycynie chińskiej stosowano go do łagodzenia dolegliwości trawiennych i jako środek wzmacniający organizm. Jego obecność w deserach to sposób na wykorzystanie tych cennych właściwości w atrakcyjnej formie.
Historia rabarbaru w deserach jest ściśle związana z jego upowszechnieniem w Europie. Początkowo uważany za roślinę leczniczą, z czasem zaczął być doceniany za swoje walory smakowe, zwłaszcza w połączeniu ze słodkimi dodatkami. Pierwsze tarty i ciasta z rabarbarem pojawiły się w XVIII-XIX wieku, głównie w kuchniach północnej Europy, gdzie warzywo to było łatwo dostępne. Dziś jest powszechnie lubianym składnikiem wielu wypieków.
Dlaczego warto przygotować to ciasto? Jest niezwykle łatwe w wykonaniu, a efekt końcowy zachwyca. Połączenie delikatnie kwaskowego rabarbaru z kremowym, słodkim budyniem i kruchym, maślanym spodem tworzy harmonijną kompozycję smakową. Danie to jest stosunkowo niskokaloryczne, jedno ciasto zawiera około 2500 kcal, co przy podziale na 10 porcji daje około 250 kcal na kawałek.
Składniki
- 250 g mąki pszennej
- 125 g zimnego masła, pokrojonego w kostkę
- 75 g cukru pudru
- 1 żółtko
- 1 opakowanie budyniu waniliowego bez cukru (ok. 40 g)
- 500 ml mleka
- 100 g cukru (do budyniu)
- 500 g świeżego rabarbaru, obranego i pokrojonego w kawałki
- 1 łyżka cukru (do rabarbaru)
- 1 łyżeczka mąki ziemniaczanej (do rabarbaru)
Przygotowanie
- Przygotuj kruche ciasto: do dużej miski wsyp mąkę, dodaj zimne masło pokrojone w kostkę i cukier puder. Rozcieraj składniki palcami, aż uzyskasz konsystencję kruszonki. Następnie dodaj żółtko i szybko zagnieć ciasto w jednolitą kulę. Unikaj zbyt długiego wyrabiania, aby ciasto pozostało kruche. Zawiń ciasto w folię spożywczą i wstaw do lodówki na co najmniej 30 minut, aby schłodziło się i stężało, co ułatwi jego późniejsze wałkowanie i zapobiegnie kurczeniu się podczas pieczenia.
- Przygotuj budyń: w średnim rondelku zagotuj około 400 ml mleka. W osobnej miseczce wymieszaj budyń waniliowy bez cukru z pozostałym mlekiem (100 ml) oraz 100 g cukru, aż do uzyskania gładkiej masy bez grudek. Powoli wlewaj mieszankę budyniową do gotującego się mleka, cały czas energicznie mieszając trzepaczką, aby uniknąć powstania grudek. Gotuj na wolnym ogniu przez około 1-2 minuty, aż budyń zgęstnieje i będzie miał jednolitą, kremową konsystencję. Po zdjęciu z ognia przykryj budyń folią spożywczą bezpośrednio na powierzchni, aby nie utworzył się kożuch, i odstaw do całkowitego ostygnięcia.
- Przygotuj rabarbar: obrany rabarbar pokrój na kawałki o grubości około 1-2 cm. W misce wymieszaj pokrojony rabarbar z 1 łyżką cukru i 1 łyżeczką mąki ziemniaczanej. Dokładne wymieszanie zapewni równomierne rozprowadzenie słodyczy i zgęstnienie soku z rabarbaru podczas pieczenia, co zapobiegnie nadmiernemu nasiąkaniu spodu ciasta.
- Formuj ciasto: schłodzone ciasto podziel na dwie nierówne części – większą (około 2/3) na spód i mniejszą (1/3) na wierzch. Większą część ciasta rozwałkuj na lekko oprószonej mąką stolnicy na grubość około 0,5 cm, tak aby pasowała do dna formy do pieczenia (np. tortownicy o średnicy 24-26 cm lub prostokątnej o wymiarach około 20×30 cm). Wyłóż ciastem dno i boki formy, dokładnie dociskając. Nakłuj spód widelcem w kilku miejscach, aby zapobiec jego wybrzuszaniu się podczas pieczenia.
- Pieczenie spodu: przygotowany spód ciasta piecz w piekarniku nagrzanym do 180°C (góra-dół) przez około 15 minut, aż lekko się zarumieni. Ten etap wstępnego pieczenia zapobiegnie rozmoczeniu spodu przez wilgotny rabarbar i budyń, co jest kluczowe dla uzyskania chrupkiej konsystencji ciasta.
- Składanie ciasta: na podpieczony i lekko przestudzony spód równomiernie rozprowadź ostudzony budyń. Następnie na budyniu ułóż przygotowane wcześniej kawałki rabarbaru. Na wierzchu zetrzyj na tarce o grubych oczkach pozostałą część ciasta, tworząc równomierną warstwę. Tarcie ciasta zapewnia efektowny, dekoracyjny wygląd i równomierne rozprowadzenie kruszonki.
- Piecz ciasto: ponownie wstaw formę z ciastem do piekarnika nagrzanego do 180°C i piecz przez około 30-35 minut, lub do momentu, aż wierzch ciasta będzie złocisty, a rabarbar miękki i lekko skarmelizowany. Obserwuj ciasto podczas pieczenia i w razie potrzeby przykryj je folią aluminiową, aby zapobiec nadmiernemu przypieczeniu wierzchu.
- Studzenie i serwowanie: po upieczeniu wyjmij ciasto z piekarnika i pozostaw do całkowitego wystudzenia w formie na kratce. Dopiero gdy ciasto osiągnie temperaturę pokojową, można je pokroić na porcje. Najlepiej smakuje lekko ciepłe lub w temperaturze pokojowej. Można udekorować cukrem pudrem przed podaniem.
Porady
Warianty tego ciasta są liczne. Można dodać do rabarbaru odrobinę cynamonu lub wanilii, aby wzbogacić jego smak. Niektórzy lubią dodawać do masy budyniowej startą skórkę z cytryny dla podkreślenia owocowej nuty. Jeśli nie masz budyniu waniliowego, sprawdzi się również smak śmietankowy lub cytrynowy. Dla urozmaicenia, można posypać wierzch ciasta kruszonką z dodatkiem płatków owsianych lub posiekanych migdałów tuż przed pieczeniem, co nada mu dodatkowej tekstury.
To ciasto najlepiej smakuje lekko przestudzone, kiedy budyń jest jeszcze delikatnie ciepły, a rabarbar lekko kwaskowaty. Świetnie komponuje się z kubkiem kawy, herbaty, a nawet kieliszkiem schłodzonego białego wina. Można je również podawać z gałką lodów waniliowych lub kleksem bitej śmietany dla bardziej wytwornego deserowego wrażenia. Jeśli przygotowujesz je na specjalną okazję, udekoruj je świeżą miętą lub cukrem pudrem.
Przechowywanie tego ciasta jest dość proste. Po całkowitym wystudzeniu można je przechowywać w lodówce, szczelnie przykryte folią spożywczą lub w pojemniku, nawet do 3-4 dni. Odgrzewanie najlepiej przeprowadzić w lekko nagrzanym piekarniku (około 150°C) przez kilka minut, aby odzyskało świeżość i lekko chrupkość spodu. Unikaj odgrzewania w mikrofalówce, która może rozmiękczyć ciasto.




